nieuws
2018
De Maaskantdialogen #2 Adri Duivesteijn en Beitske Boonstra

Dit jaar is het veertig jaar geleden dat de eerste Grote Maaskantprijs werd uitgereikt. Het jubileum is voor Stichting Rotterdam-Maaskant aanleiding voor het organiseren van een reeks publieke gesprekken - de Maaskant Dialogen – over de bredere betekenis van architectuur en stedenbouw in het licht van actuele maatschappelijk opgaven.

Wie gaat het doen?
Particuliere stadsontwikkeling en de democratisering van de architectuur

Ten tijde van de kredietcrisis kwam de professionele planningsmachine tot stilstand en doken overal stadsmakers, zelfbouwers, stadslabs, burgerbewegingen en wijkcoöperaties op. Bottom-up initiatieven en particulier opdrachtgeverschap worden sindsdien steeds vaker als waardevolle strategie voor stedelijke ontwikkeling gezien, ook nu de economie weer aantrekt. Maar was de afgelopen tijd slechts speelkwartier of is de ruimtelijke ordening blijvend veranderd? Wat is er precies voor nodig om traditionele ontwikkelingsmodellen radicaal en duurzaam om te draaien en zelforganisatie en zelfbouw te bestendigen? En nog belangrijker; moeten we dat willen? Een dialoog tussen Grote Maaskantprijswinnaar Adri Duivesteijn en planoloog en stedenbouwkundige Beitske Boonstra.

Ondanks de spurt in burgerinitiatieven en zelfbouwprojecten van de afgelopen jaren is er nog altijd geen duidelijke structuur om burgers goed te faciliteren. Bovendien zijn het vaak de ‘usual suspects’ die zich melden, waardoor een goede afspiegeling van wijk of stad niet gehaald wordt. In deze tijd van hoogconjunctuur, waar een enorm hoge druk staat op de beschikbare ruimte en in een hoog tempo gebieds- en gebouwontwikkelingen worden doorgevoerd, komt burgerbetrokkenheid daarom regelmatig onder druk te staan.

De toekomstige Omgevingswet biedt echter ruim baan aan burgerinitiatief en schrijft meer speelruimte voor lokale belangengroepen voor. Het idee is dat er minder regels nodig zijn. Zo kunnen bottom-up initiatieven en lokaal maatwerk floreren. Vertrouwen wordt het uitgangspunt. Burgers krijgen de kans om aan de voorkant van beleidsontwikkeling te participeren en om te anticiperen op dat wat komen gaat.

Maar is dit voldoende om mensen zelf een structurele rol in de ontwikkeling van hun stad, wijk en woning te geven? Hoe democratiseren we de Nederlandse stedenbouw en architectuur? En wie moeten daar verantwoordelijkheid in nemen?

De tweede Maaskant Dialoog wordt ingeleid door Michelle Provoost (Maaskant School for The City) en gemodereerd door Saskia van Stein (Bureau Europa). De Maaskantdialogen worden ondersteund door het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie.


Beitske Boonstra (1981) houdt zich bezig met burgerinitiatieven in het ruimtelijke domein, coöperatieve vormen van stadsontwikkeling , en bijbehorende governance-capaciteiten. Voor haar PhD in Ruimtelijke Planning aan de Universiteit van Utrecht (2015) schreef zij een proefschrift over zelforganisatie en burgerinitiatieven in ruimtelijke ontwikkeling. Momenteel werkt ze als onderzoeker aan de Universiteit Gent, afdeling Mobiliteit en Ruimtelijke Planning. Haar onderzoek richt zich op nieuwe vaardigheden voor planners in een complexe, hybride en dynamische leefomgeving. Daarnaast is ze oprichter van het ruimtelijk adviesbureau BecomingPlanner, gevestigd in Rotterdam. Vanuit haar bureau helpt ze ruimtelijke professionals en nieuwkomers bij het (gezamenlijk) leren van nieuwe werkvormen en het inzetten van persoonlijke drijfveren, karaktereigenschappen, intuïtie en improvisatie.


Adri Duivesteijn (1950) is al 45 jaar intensief betrokken bij de kwaliteit van woningen, architectuur, stedelijke ontwikkeling en ruimtelijke ordening, en de rol van de eindgebruiker daarbinnen. Van 2013 tot 2015 was Duivesteijn lid van de Eerste Kamer der Staten-Generaal. Daarvoor was hij wethouder Duurzame Ruimtelijke Ontwikkeling in de gemeente Almere. Hier introduceerde Duivesteijn het programma ‘IkbouwmijnhuisinAlmere’ en later de regeling ‘IkbouwbetaalbaarinAlmere’, waarmee mensen op grote schaal in de gelegenheid worden gesteld zelf inhoud te geven aan hun eigen woon- en leefomgeving. Eerder in zijn carrière was Duivesteijn lid van de Tweede Kamer, (de eerste) directeur van het Nationaal Architectuurinstituut in Rotterdam en wethouder in Den Haag, waar hij verantwoordelijk was voor ruimtelijke ordening en stadsvernieuwing. Hij startte er het programma ‘Stadsvernieuwing als Kulturele Aktiviteit’, waarmee hij zowel een architectonische als sociale vernieuwing van stadsvernieuwingswijken nastreefde, en gaf opdracht voor de bouw van een nieuw stadhuis in het hart van de stad. In 2008 ontving Adri Duijvesteijn de Grote Maaskantprijs.